-- ADVERTISEMENT --

Ginpahayag sang opisyal sa Department of Environment and Natural Resources Office – Negros Island Region nga kun may-ara gid man sang illegal quarry kag kaingin sa palibot sang Bulkan Kanlaon, ini ang minimal lamang.

Sa interview sang Bombo Radyo Bacolod kay Engr Joan Nathaniel Gerangaya, assistant Regional Director for technical services sang DENR-NIR, manubo ang porsyento nga malala nga illegal quarry operations kag illegal logging activities ang rasun sang flasgfloods sa bulkan.

Ini bangod estrikto ang ahensya sa pagregulate sang mining operations partikular na sa non-gravel.

Dugang pa sini nga nagabantay man ang mga local government officials kag Barangay, nga nagareport man sa ila kun may-ara sang mga illegal nga aktibidad ukon nagaquarry nga wala sang permit.

Aminado si Gerangaya nga may-ara gid sang makalusot apang mga magagmay lamang nga operasyon.

-- ADVERTISEMENT --

Suno diri, sa nagluntad nga flashfloods bangod sa Bagyo TINO, tuman ka dalagko nga mga bato kag mga kahoy ang naanod.

Paathag ni Gerangaya nga madugay na sa upper slopes sang Bulkan ang mga bato, kag ini ang ginbuga sang bulkan sang ini ang magpatigayon sang mga major eruptions sadto.

Apang bangod sa volume sang ulan, ang mga bato nga sadto nagapugong sa pag-usmod sang duta ang kaupod nga naanod.

Suno diri, bangod sa pagka-anod sang mga bato, mahapos lang sini nga nadala ang mga kahoy nga kalabanan wala na sang mga dahon bangod nagkalabali ang mga sanga dala sang tuman ka kusog nga hangin.

Pahanumdom naman ni Gerangaya nga ang protection kag conservation sang mga kagulangan ang indi lamang responsibilidad sang DENR.

Ini ang shared responsibility sang ahensya upod sa national kag local government tubtob sa Barangay level.

Sa pagprotehir sang dunang manggad, ang ahensya ang nagahatag sang technical supervision kag advice, samtang ang LGUs ang nagahire man sang forest ukon park rangers.

Dugang pa sini nga may budget nga gintakana sa LGUs para sa nasambit nga purpose nga nakapagkit sa Internal Revenue Allotment (IRA).

Aminado man si Gerangaya nga may nakaplastar na kuntani nga mga rehabilitation activities ang DENR sa Bulkan Kanlaon, kaangay sa mga declogging sang suba, apang ini ang natunaw bangod sa kahalitan sang Bagyo TINO.