Indi kumpormi ang Bantay Bigas sa mga tikang sang gobyerno agud mabuligan ang sektor sang agrikultura.
Sa interview sang Bombo Radyo Bacolod kay Bantay Bigas Spokesperson Cathy Estavillo, nagdangat na sa P10 billion ang agricultural damage sang ginabatyag nga El Niño.
Nagadangat naman sa 300,000 ka farmers, fisherfolks, kag farm workers ang apektado.
Sa pihak sang krisis, ang ginahimo lamang sang gobyerno amo ang pagtanyag sang P20 per kilo nga bugas sa pili nga mga area kag tuman ka gamay ang mahatag nga benepisyo, kasubong man ang paghatag sang ayuda.
Pahanumdom niya nga 9.7 million ang kadamuon sang farmers kag fisherfolks nationwide, kag kun basihan ang budget, halos P4,000 lamang ang masarangan nga mahatag sa mga ini.
Ginakasubo ni Estavillo nga madamo sa mga mangunguma ang gin-utang lamang ang capital.
Sa pihak sini, barato ang pamakal sa mga mangunguma, samtang padayun naman ang pagsaka sang presyo sang mga balaklon.
Ginakahangawa ni Estavillo nga kun magpadayun ang mahuyang nga suporta sa mga farmers, ini ang magaresulta sa gutom kag malala nga kapigaduhon.
Wala man sang problema sa iya kun magdeklara sang State of Calamity, apang pahanumdom niya nga wala-tuo na ang ginapangatubang nga krisis sa pungsod gani ini ang dapat madugay na ginpatuman.
Inkaso magdeklarar, dapat man nga bantayan ang paggamit sang pondo bangod sa budget proposal pa lamang makita na niya nga may-ara gihapon sang kurapsyon.
Padayun man ang panawagan nila nga ibasura na ang rice liberalization law, kag oil deregulation law.
Samtang hugot nga nagapati si Estavillo nga bastante ang produksyon sang bugas sa Pilipinas, apang kontrolado sang mga millers kag traders ang supply nga ginapagwa.
Panawagan nila nga indi tuman ka hugtan ang requirements sang National Food Administration sa pagbatun sang bugas sang local rice farmers kag magtigana sang para sa reserved stocks sang pungsod.
Dugang pa ni Estavillo nga kaladlawan ang suhestyon sang gobyerno sa pagsalod sang balde sa ulan.
Pahanumdom niya nga wala man sang saluron nga ulan bangod El Niño.
Suno diri, napalibutan sang tubig ang Pilipinas, kag madamo sang suba kag sapa, apang ini ang wala ginagamit para sa benepisyo sang pumuluyo.
Dugang pa nga kalabanan private company ang naga-uyat sang water distribution operations, gani makita nga ini ang negosyo kag indi serbisyo.
